Bob

Vriendin Alyssa Mahler, tevens karaoke koningin en mede-filmclublid, serveert regelmatig cultuurtips. Haar muziek-, film- en podcastsmaak zijn niet te evenaren, dus incasseren wij clubgenoten haar adviezen met open armen en ruimdenkende geesten. In de duistere weken van december tipte de connaisseur mij Bob: een zesdelige podcastserie waarin drie radiomakers op zoek gaan naar ene Bob Machielsen – de lang verloren liefde van de dementerende Elisa (84). Voor haar is de grens tussen fictie en werkelijkheid is zo ongrijpbaar als een spinnenweb. Of de beste man werkelijk bestaat, is verre van duidelijk. Wat wél glashelder is, zijn de vraagtekens die de levendige anekdotes van Bob oproepen. 

De radiomakers vangen je met een rollercoaster van angstaanjagende twijfels en hopeloze romantiek, en laten je achter met een legioen aan filosofische vraagstukken. Want als Bob in werkelijkheid niet bestaat – maar de herinnering aan hem wel – moeten we dan wel waarde hechten aan de realiteit? Is het niet eeuwig zonde om de schoonheid van haar liefde teniet te doen met zo’n fictie-stempel? En wat als haar fantasie een pijnlijke waarheid blootlegt die ze een leven lang (tevergeefs) in een doofpot stopte? Het is formidabele stof tot denken. En laat ik nu net een denkstofzuiger zijn.

Herinneringen zijn de slingers van de mens. Als we onze verhalen écht konden vergeten, blijven wij onbeschreven bladeren. Tabula rasa. Als we überhaupt nooit iets zouden onthouden, zijn we dan (net als kinderen) vrij van weerstand tegen de realiteit? Ik stel me een geheugenloos leven voor als een verjaardagsfeest zonder slingers of taart. Het idee is prima, maar het voelt niet echt hetzelfde.

Onze ervaringen kleuren onze emoties als een druppel felblauwe inkt in een liter spierwitte verf. Gevoelens en herinneringen gaan gepaard als Anke van Grunsven en Bonfire. De één kan bar weinig zonder de ander. Toch gaat die vermenging niet zonder slag of stoot. “Vervelende herinneringen maken je tot de persoon die je bent”, maken we onszelf wijs. Maar geef eens toe: als je geheugen een harde schijf was, zou je dan niet stiekem je prullenbakje wissen? *Voeg toe: MacBook prullenbakgeluid.*

Geheugens programmeren is zo uitdagend als onkruid wieden met een pincet en klaprozen oogsten met een haarspeld. Toch klampen we ons dolgraag vast aan onze liefdevolle ervaringen en wringen onszelf in allerlei haarspeldbochten om de traumatische te vergeten. Maar je kunt niet kiezen welke trauma’s je verstopt in de duistere Shurgard kelder van je geheugen, en je kunt al helemaal niet bepalen welke parels je op een heilig altaar neerzet. Je krijgt the good, the bad, en de lelijk met een strikje eromheen aangereikt. Wat je ermee doet moet je lekker zelf weten. Of (proberen te) vergeten.

Elisa’s verhaal bewijst dat een selectief geheugen een utopie is. Maar veel belangrijker nog, is dat ze ons leert dat gevoelens voor altijd zijn. Hoe hardnekkig je je onkruid ook probeert te wieden. Ik luister naar het geluid van liefde en de klanken van verdriet, en onderweg ontsnapt er een glimlach en een traan. Als dat geen realiteit is, dan weet ik het ook niet meer.

Beluister Bob hier. Let op: dit bericht is volledig uit vrije wil geplaatst. 

Wil je mijn stukjes per mail ontvangen? Kan hoor, klik

Meer lezen?

31 december

31 december

februari 02, 2020
Alarm

Alarm

november 18, 2019
Thuis

Thuis

september 07, 2019

Reageren?

Your email address will not be published. Required fields are marked *